Als fotograaf moet je rekening houden met de privacy van ieder die voor de camera komt te staan. Nu is sinds kort de AVG van toepassing, mag je dan überhaupt nog wel foto’s maken? Geen probleem, dat mag zeker. Maar wat houdt die AVG dan in? In dit artikel helpen we je op weg als fotograaf zijnde met de privacy van de gefotografeerden.

 

Privacy

Als we kijken naar de privacy van gefotografeerden moeten we rekening houden met 2 items:

  • Portretrecht: afbeelding van een persoon.
  • De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG): Identificeerbare factoren.

Daarnaast gelden de algemene rechten van/voor de fotograaf (Auteursrecht).

 

Portretrecht

Een portret is een 2D- of 3D-vastlegging van een persoon. Een geportretteerde kan optreden tegen publicatie wanneer zijn/haar vastlegging wordt gepubliceerd zonder toestemming. Dit is mogelijk wanneer de geportretteerde herkenbaar is voor zijn naaste omgeving door identificerende factoren. Het gaat bij portretrecht niet zo zeer om het fotograferen maar om publicatie van foto’s. Hierbij spreken we van 2 situaties:

 

Portret in opdracht

Het portret is uit eigen initiatief van de geportretteerde. Voor het publiceren hiervan heeft de maker toestemming nodig. In deze situatie heeft de geportretteerde portretrecht en de maker auteursrecht.

Stel: je wilt een foto maken voor op je ID/paspoort en gaat naar een fotograaf toe met de vraag of hij/zij jou zou willen fotograferen.

 

Schoolfotografie valt dus ook onder portret in opdracht aangezien de school jou als fotograaf zijnde vraagt foto’s te maken. Voor kinderen gelden dezelfde regels als voor volwassenen. Hou er echter wel rekening mee wanneer je foto’s wilt publiceren van kinderen (tot 16 jaar), dat er toestemming aan de ouders moet worden gevraagd.

Wanneer je foto’s gebruikt voor publicatie is zowel een geschreven als mondelinge afspraak met de geportretteerde mogelijk. Bij een mondelinge afspraak sta je echter niet stevig in je schoenen wanneer het aankomt op een eventuele rechtszaak.

 

Portret zonder opdracht

Personen worden niet op eigen initiatief geportretteerd. De maker mag dit altijd publiceren, de geportretteerde kan zich hier alleen tegen verzetten als hij/zij een redelijk belang bij een verbod zou hebben (bv. aanstootbare context). De maker heeft in dit geval het auteursrecht en er is geen portretrecht van toepassing.

Stel: je loopt in Amsterdam en je maakt een foto van de gracht en hierop staan meerdere voorbijgangers.

 

Portret in opdracht vs. portret zonder opdracht

 Portretrecht

 

Algemene Verordening Gegevensbescherming

Sinds 25 mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in Europa van start gegaan. Een van de doelen van deze wetgeving is om de bescherming van persoonsgegevens binnen de Europese Unie te garanderen. Onder persoonsgegevens verstaan wij gegevens waaraan een individu kan worden geïdentificeerd, zoals:

persoonsgegevens

Al deze informatie kan maar aan één persoon worden toegerekend en is dus voor ieder uniek.

Foto’s vallen zoals je ziet dus ook onder de AVG. Echter, foto’s die je voor jezelf houdt en/of in beperkte kring laat zien, vallen niet onder de AVG. De wetgeving geldt alleen voor bedrijven, stichtingen, verenigingen, overheid etc. en voor de situaties waarin persoonsgegevens openbaar worden gemaakt, denk hierbij aan sociale media.

 

Uitzonderingen

Bijzondere persoonsgegevens mogen niet verwerkt worden. Onder deze gegevens verstaan we ook portretten omdat deze weergeven wat iemand zijn/haar etniciteit en ras is en eventuele gezondheidsgegevens. Maar hoe zit dit dan met fotografie? Er zijn uitzonderingen, je mag namelijk bijzondere persoonsgegevens verwerken wanneer er sprake is van:

  • Toestemming van de gebruiker
  • Bescherming van vitale belangen
  • Wettelijke verplichting
  • Een overeenkomst
  • Algemeen belang
  • Gerechtvaardigd belang

Daarnaast gelden de onderstaande eisen voor de verwerking van de gegevens:

  • Transparant: de desbetreffende persoon is op de hoogte van het gebruik van zijn/haar persoonsgegevens
  • Doelbeperking: de persoonsgegevens worden voor een bepaald doel gebruikt en niet voor andere zaken
  • Gegevensbeperking: alleen noodzakelijke gegevens om het doel te bereiken worden verzameld
  • Juistheid: de persoonsgegevens moeten correct zijn en blijven
  • Bewaarbeperking: gegevens mogen niet langer dan nodig bewaard blijven
  • Integriteit en vertrouwelijkheid: de gegevens moeten beschermd worden tegen verlies, vernietiging of toegang door onbevoegden
  • Verantwoording: het is de verantwoordelijkheid van de verwerker voor het zorgvuldig omgaan met de informatie

 

Conclusie

Als fotograaf moet je dus opletten met het publiceren van foto’s. Vraag je af of de geportretteerden het prettig vinden om op deze manier openbaar te worden gemaakt en/of vraag toestemming voor het publiceren van de foto wanneer je de persoon kent of kunt achterhalen wie hij/zij is. Zorg daarnaast dat je je foto’s zowel goed bewaart als beveiligt.

 

Tip: gebruik een bewaartermijn voor de foto’s zodat mensen altijd foto’s kunnen opvragen wanneer zij de foto’s kwijt zijn o.i.d. Dit zorgt er tevens voor dat de foto’s na een bepaalde tijd verwijderd worden.

Pijl